Bir alan adı almak beş dakika sürer; yanlış alınmış bir alan adıyla yaşamaksa yıllar. İsim kartvizite basılır, e-posta adreslerine işlenir, müşterilerin hafızasına yerleşir — sonradan değiştirmenin maliyeti her geçen ay büyür. Bu yüzden domain alma işini “boş olan ilk ismi kap” refleksiyle değil, birkaç net kritere göre yürütmek gerekir.
Bu rehber, alan adı seçimi sürecini dört karar noktasında topluyor: isim stratejisi (marka mı, anahtar kelime mi), uzantı tercihi, WHOIS gizliliği ve kayıttan sonra sizi bekleyen transfer-yenileme tuzakları.
Marka mı, Anahtar Kelime mi?
Bir zamanlar “ucuzmobilyaankara.com” tarzı anahtar kelime yüklü alan adları arama sonuçlarında ciddi avantaj sağlıyordu. Google bu etkiyi büyük ölçüde törpüledi: tam eşleşmeli bir anahtar kelime domaini, arkasında güçlü içerik yoksa sıralamada tek başına bir şey kazandırmıyor. Markalaşabilir bir isim ise tıklama oranından ağızdan ağıza yayılmaya kadar her kanalda çalışıyor.
Somut bir senaryoyla bakalım. Ankara’da mobilya üreten bir atölyeniz var. “ankaramobilyaimalat.com” bugün ne yaptığınızı anlatır; ama yarın İzmir’e açıldığınızda ya da aksesuar satmaya başladığınızda ayak bağına dönüşür. Kısa, telaffuzu kolay bir marka ismi sizinle birlikte büyür — anahtar kelimeleri sayfa başlıklarına ve içeriğe bırakırsınız.
Radyo testi
İyi bir alan adının en pratik sınaması şudur: ismi telefonda karşı tarafa bir kez söyleyin. Karşınızdaki harf harf kodlamanıza gerek kalmadan, “tire var mı?” diye sormadan doğru yazabildiyse isim geçer not almıştır. Bu test sizi üç klasik hatadan birden korur: tire kullanımı, Türkçe karakter ikilemi (şirinevler mi, sirinevler mi?) ve İngilizce-Türkçe karışık yazımlar.
İsmi kesinleştirmeden önce iki kontrol daha yapın: TÜRKPATENT kayıtlarında çakışan bir marka tescili var mı ve aynı isimli sosyal medya kullanıcı adları boş mu? Alan adı müsait ama Instagram adı başkasındaysa, ileride tutarsız bir marka görünümüyle uğraşırsınız.
Uzantı Seçimi: .com mu, .com.tr mi, .net mi?
Uzantı kararı aslında bir hedef kitle sorusudur: kime satıyorsunuz ve o kitle adres çubuğuna ne yazmaya alışkın? Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan üç seçeneği ve kombine stratejiyi özetliyor.
| Uzantı | Ne zaman doğru tercih? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| .com | Global kitle, e-ihracat, SaaS, uzun vadeli marka hedefi | En rekabetçi uzantı; kısa ve akılda kalıcı isimlerin çoğu dolu |
| .com.tr | Türkiye odaklı işletmeler; yerel güven ve yerel SEO sinyali | TRABİS ile belge şartı kalktı, ilk başvuran alır — beklemeyin |
| .net | Teknoloji, ağ ve altyapı temalı projeler; .com doluysa B planı | .com’u aktif kullanan bir marka varsa karışıklık riski taşır |
| .com + .com.tr | Marka koruması isteyen her işletme | Birini ana site yapın, diğerini 301 ile ona yönlendirin |
.com.tr tarafındaki en önemli gelişme tahsis kurallarının değişmesi: TRABİS’e geçişle birlikte belge zorunluluğu kalktı ve .com.tr alan adları da “ilk başvuran alır” mantığıyla veriliyor. Türkiye’ye hizmet veren bir işletme için .com.tr hem ziyaretçi gözünde güven sinyalidir hem de Google’ın coğrafi hedeflemesine net bir Türkiye işareti gönderir.
Bütçe el veriyorsa en sağlıklı strateji .com ve .com.tr’yi birlikte almaktır: ana site birinde yayında kalır, diğeri 301 yönlendirmesiyle ona bağlanır. Böylece hem marka taklidini zorlaştırırsınız hem de uzantıyı yanlış hatırlayan ziyaretçiyi kaybetmezsiniz. İki uzantının boşluk durumunu alan adı sorgulama sayfasından aynı anda kontrol edebilirsiniz.
WHOIS Gizliliği Neden Önemli?
Alan adını kaydettiğinizde ad-soyad, e-posta ve telefon gibi iletişim bilgileriniz WHOIS veritabanına işlenir. Bu bilgilerin ne kadarının herkese açık olduğunu görmek için tek komut yeterlidir:
$ whois ornekmarka.com
Registrant Name: Ali Veli
Registrant Email: [email protected]
Registrant Phone: +90.5321234567
Registry Expiry Date: 2027-08-09Açık bir WHOIS kaydı üç somut riske kapı aralar. Birincisi spam: WHOIS veritabanlarını otomatik tarayan botlar, e-posta adresinizi kayıttan günler sonra listelere ekler. İkincisi sahte fatura dolandırıcılığı: alan adı sahibinin adını ve son kullanma tarihini gören biri, gerçekçi görünen “yenileme bildirimi” e-postaları hazırlayabilir. Üçüncüsü sosyal mühendislik: saldırganlar bu bilgilerle kayıt firmasına sizin adınıza başvurup alan adını ele geçirmeye çalışabilir.
.com ve .net gibi uzantılarda kayıt firmaları WHOIS gizliliği hizmeti sunar; kişisel bilgilerinizin yerine vekil iletişim bilgileri görünür. .tr uzantılarında ise TRABİS kişisel verileri zaten sınırlı gösterir. Kritik nokta şu: gizlilik açık olsa bile kayıtta tanımlı e-posta adresiniz güncel ve erişilebilir olmalıdır — transfer onayları ve yenileme uyarıları oraya gider, erişemediğiniz bir adres alan adınızı kilitler.
Transfer ve Yenileme Tuzakları
İlk yıl fiyatı, yenileme fiyatı değildir
Alan adı fiyatlandırmasında en yaygın sürpriz, ilk yıl için verilen promosyon fiyatının yenilemede geçerli olmamasıdır. Domain almadan önce sadece kayıt fiyatına değil, yenileme ve varsa transfer fiyatına da bakın; alan adını yıllarca taşıyacağınız için asıl maliyetiniz yenileme kalemidir. Otomatik yenilemeyi açık tutmak, hem fiyat sürprizini hem de unutkanlığı en baştan çözer.
60 günlük transfer kilidi
ICANN kuralları gereği yeni kaydedilen ya da sahiplik bilgisi değiştirilen .com ve .net alan adları 60 gün boyunca başka firmaya transfer edilemez. Yakın zamanda taşınma planınız varsa sahiplik bilgisi güncellemelerini transfer sonrasına bırakın. Transferin kendisi ise basittir: mevcut firmadan EPP (yetkilendirme) kodunu alır, alan adı kilidini açar ve e-posta onayını verirsiniz; .com/.net transferlerinde mevcut sürenin üzerine genellikle bir yıl daha eklenir, yani ödediğiniz transfer ücreti boşa gitmez.
Süresi dolan alan adı hemen düşmez — ama buna güvenmeyin
.com ve .net’te süresi dolan alan adı önce bir yenileme dönemine, ardından redemption (kurtarma) adı verilen aşamaya girer. Redemption aşamasında alan adınızı geri alabilirsiniz; ancak normal yenilemenin birkaç katı tutan bir kurtarma ücreti ödersiniz. Süreler ve ücretler uzantıya göre değiştiği için bu mekanizmayı bir güvence değil, son çare olarak görün.
Bu bölümdeki en sinsi tuzak ise dışarıdan gelir: “Alan adınızın süresi doluyor, hemen ödeyin” başlıklı e-postaların bir kısmı, sizi kendi firmasına transfer ettirmeye ya da doğrudan dolandırmaya çalışan taklit bildirimlerdir. Yenileme ödemesini yalnızca alan adınızın kayıtlı olduğu firmanın paneli üzerinden yapın; e-postadaki bağlantılara değil, panele giderek işlem yapmayı alışkanlık edinin.
Almadan Önce Beş Dakikalık Kontrol Listesi
- İsmi radyo testinden geçirin: telefonda bir kez söyleyince doğru yazılabiliyor mu?
whoisile alan adının geçmişini kontrol edin; daha önce kullanılmış bir alan adının spam geçmişi olabilir.- TÜRKPATENT’te marka tescili çakışması ve sosyal medyada kullanıcı adı müsaitliği kontrolü yapın.
- Kayıt fiyatıyla birlikte yenileme fiyatını not edin; otomatik yenilemeyi açın.
- WHOIS gizliliğini etkinleştirin, kayıt e-postanızın güncel olduğundan emin olun.
- Marka koruması için .com ve .com.tr’yi birlikte almayı değerlendirin.
İsim, uzantı ve kayıt netleştiyse gerisi teknik ayrıntı. Siteyi yayına almak için kurumsal siteler ve bloglar özelinde 19,99 TL/ay’dan başlayan Linux hosting paketleri çoğu senaryoda fazlasıyla yeterlidir; alan adıyla hostingi aynı panelden yönetmek yenileme takibini de kolaylaştırır.
Sık Sorulanlar
.com.tr almak için hâlâ belge gerekiyor mu?
Hayır. TRABİS’e geçişle birlikte .com.tr, .net.tr ve .org.tr için belge zorunluluğu kaldırıldı; bu uzantılar artık ilk başvurana tahsis ediliyor. av.tr, bel.tr, k12.tr gibi mesleki ve kurumsal alt uzantılarda ise belge şartları devam ediyor.
Alan adımın süresi dolarsa hemen başkası alabilir mi?
Hemen değil. .com ve .net gibi uzantılarda önce yenileme dönemi, ardından redemption aşaması işler; bu süreçte alan adını geri alabilirsiniz ama redemption’da normal yenilemenin çok üzerinde bir kurtarma ücreti ödersiniz. Süreler uzantıya göre değiştiği için yenilemeyi son güne bırakmayın; otomatik yenileme en ucuz sigortadır.
Alan adını ve hostingi aynı firmadan almak zorunda mıyım?
Teknik bir zorunluluk yok; DNS kayıtlarıyla alan adını istediğiniz sunucuya — paylaşımlı hostingden VDS’e kadar — yönlendirebilirsiniz. Tek panelden yönetim, yenileme takibi ve DNS değişikliklerini pratikte kolaylaştırır. Asıl kritik olan mülkiyettir: alan adı her zaman sizin adınıza kayıtlı olmalı; ajansın ya da bir çalışanın adına kayıtlı alan adı, yol ayrılığında ciddi bir pazarlık kozuna dönüşür.
Bir yanıt yazın